ĐẶC TRƯNG CỦA PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI, ĐẶC TRƯNG & ƯU ĐIỂM

-

Phương pháp giáo dục Montessori giúp trẻ phát triển một cách toàn diện cả về trí thông minh lẫn tư duy, cảm xúc. Đây cũng là lý do ngày càng có nhiều cha mẹ khắp thế giới tin tưởng và lựa chọn phương pháp này để nuôi dạy trẻ từ khi mới lọt lòng. Vậy những đặc trưng của phương pháp Montessori là gì? Hãy cùng Monkey đi tìm lời giải ngay dưới bài viết sau đây.

Bạn đang xem: Đặc trưng của phương pháp montessori


Phương pháp Montessori là gì?

Phương pháp Montessori được nghiên cứu và phát triển bởi bác sỹ - nhà giáo dục Maria Montessori. Phương pháp này sử dụng tiến trình đặc biệt trong giáo dục và chủ yếu dựa vào cảm giác. Thông qua việc tôn trọng cá tính riêng của trẻ, từ đó áp dụng những cách dạy phù hợp, riêng biệt.

*

Để có thể phát huy một cách hiệu quả, cha mẹ cần nắm được đặc trưng của phương pháp Montessori cũng như tạo ra một môi trường giảng dạy trẻ phù hợp. Ba mẹ nên dựa trên sở thích cá nhân của con để sắp xếp, bày trí nhằm kích thích hứng thú và ham muốn học tập của bé.

Thông thường, mô hình Montessori được áp dụng cho trẻ từ 2 - 6 tuổi. Bởi đây được xem là giai đoạn vàng hỗ trợ kích thích tư duy và cảm xúc đang ngủ yên trong trẻ trỗi dậy. Đặc biệt, phương pháp này sẽ tác động trực tiếp vào quá trình phát triển não bộ, giúp trẻ nhận biết cũng như khám phá thế giới xung quanh một cách dễ dàng.

5 đặc trưng của phương pháp Montessori

Montessori giúp trẻ có được nền tảng vững chắc để phát triển một cách toàn diện mọi mặt cả về trí tuệ, khả năng nhận thức cũng như các kỹ năng xã hội. Thông qua đó, bé sẽ hình thành thói quen độc lập, tự chủ và dễ dàng giao tiếp với mọi người xung quanh.

*

Để quá trình dạy con trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn, cha mẹ có thể tham khảo những đặc trưng của phương pháp Montessori sau đây:

Về môi trường rèn luyện

Phương pháp Montessori sẽ được thiết kế dựa trên sự phù hợp của trẻ với nhiều loại giáo cụ trực quan vừa tầm tay trẻ. Ngoài ra, không gian lớp học cũng phải bố trí một cách trật tự, ngăn nắp đan xen những màu sắc hài hòa. Từ đó, giúp cân bằng việc học, vận động và kết hợp hoạt động thể chất, tinh thần, xã hội của trẻ.

Ngoài ra, bạn cũng nên chú trọng tới việc tạo không gian vui chơi trong nhà và ngoài trời riêng biệt cho trẻ. Điều này giúp bé có thể tự do hoạt động, vui chơi cũng như giải phóng năng lượng và nâng cao thể lực, rèn luyện sức bền.

Về sự kết nối với bạn bè

Thông thường, một lớp học theo phương pháp Montessori sẽ bao gồm những trẻ trong độ tuổi từ 3 - 6. Với mô hình lớp học này, các bé lớn có thể giúp đỡ, hướng dẫn những em nhỏ hơn mình dễ dàng làm quen và tiếp cận môi trường học tập. Các bé lớn sẽ rèn luyện được tính hòa đồng, biết giúp đỡ người khác, còn những bé nhỏ tuổi sẽ trở nên linh hoạt, chủ động hơn khi chơi.

*

Về vai trò của giáo viên

Khi áp dụng phương pháp Montessori giáo viên sẽ đóng vai trò là người hướng dẫn trẻ về nội dung bài học dựa trên tài liệu của Montessori. Giáo viên cũng không ép buộc kiến thức hay ý tưởng mà chỉ cung cấp cho học sinh các học cụ cần thiết để nghiên cứu cũng như thực hành khái niệm.

Quan sát là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của giáo viên dạy Montessori. Trong lớp học, bạn sẽ phải theo sát chặt chẽ từng học sinh để phát hiện đâu là thời điểm giúp trẻ dễ dàng tiếp thu các kỹ năng học tập.

Điều này còn hỗ trợ giáo viên xác định được thời điểm trẻ đã sẵn sàng bước sang bài học tiếp theo hay chưa. Mọi quá trình quan sát đều được ghi lại một cách tỉ mỉ và chia sẻ lại với phụ huynh.

Về giáo cụ giảng dạy

Khác với cách phân loại đồ chơi thông thường, giáo cụ Montessori được thiết kế dành riêng cho trẻ với công dụng vừa học vừa chơi. Đặc biệt, với các cơ sở giáo dục mầm non áp dụng và giảng dạy theo phương pháp này, bên cạnh việc đảm bảo sự riêng biệt và bố trí không gian khoa học thì cũng cần phải trang bị đầy đủ bộ giáo cụ Montessori.

*

Bộ giáo cụ Montessori đa dạng, được thiết kế dựa trên nhu cầu giảng dạy với chất liệu an toàn, phù hợp với trẻ nên rất thân thiện, dễ sử dụng. Với sản phẩm này trẻ có thể vừa học vừa chơi, từ đó tự do khám phá cũng như trải nghiệm thế giới xung quanh nhằm phát triển bản thân và tiếp thu kiến thức, kỹ năng cần thiết.

Montessori chia bộ giáo cụ thành các lĩnh vực khác nhau là: Toán, khoa học kĩ thuật, ngoại ngữ, thiên văn, vận động, kỹ năng sống, địa lý,….Với sự hỗ trợ của giáo cụ, các khái niệm thực tế hay trừu tượng đều trở nên dễ hiểu hơn với trẻ.

Hướng đến sự toàn diện

Chương trình giáo dục theo phương pháp Montessori chủ yếu tập trung vào trẻ từ 3 - 5 tuổi. Bởi đây được xem là thời điểm tiếp thu kiến thức dễ dàng và cũng là cột mốc quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến các giai đoạn phát triển sau này của bé.

Phương pháp Montessori lấy trẻ làm trung tâm, các chương trình giảng dạy, đều được thiết kế dựa trên khả năng và quá trình phát triển của từng bé. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi để trẻ phát triển một cách toàn diện.

*

Mục đích của phương pháp Montessori chính là giúp trẻ nắm được các lĩnh vực:

Lĩnh vực thực hành cuộc sống: Trẻ sẽ được học tập đầy đủ mọi kỹ năng tự chăm sóc bản thân như tự ăn, tự uống nước, tự thay quần áo… hay chăm sóc môi trường xung quanh: trồng cây, tưới cây….

Lĩnh vực giác quan: Học tập với bộ giáo cụ Montessori sẽ giúp trẻ phát triển một cách tốt nhất 5 giác quan Thị giác, Khứu giác, Vị giác, Thính giác và Xúc giác.

Lĩnh vực ngôn ngữ: Khi học Montessori trẻ sẽ được phát triển kỹ năng ngôn ngữ thông qua các hoạt động như đọc sách, kể chuyện, ca hát...

Lĩnh vực toán học: Trẻ sẽ được làm quen với những con số và phép tính đơn giản với bộ giáo cụ Montessori. Điều này sẽ là nền tảng vững chắc cho quá trình học tập sau này của bé.

Lĩnh vực văn hóa: Phương pháp này còn giúp các bé tiếp thu kiến thức từ văn hóa, nghệ thuật…

Để có thể đạt được kết quả tốt nhất, ngoài việc áp dụng Montessori cha mẹ, người hướng dẫn cũng cần phải khéo léo lồng ghép, kết hợp với nhiều phương pháp dạy khác. Một trong số đó chính là cho bé tiếp cận với các chương trình học của Monkey.

*

Vì sao ba mẹ nên áp dụng phương pháp giáo Montessori cho trẻ?

Hiện nay, phương pháp Montessori được ứng dụng rộng rãi vào chương trình giảng dạy tại các trường tại nhiều quốc gia trên thế giới như: Mỹ, Anh, Canada, Úc, New Zealand… Tuy nhiên, vẫn còn khá nhiều bậc phụ huynh băn khoăn, lo lắng liệu rằng có nên áp dụng cách dạy này với con mình hay không.

Từ những đặc trưng của phương pháp Montessori, cha mẹ có thể dễ dàng nhận thấy vô vàn lợi ích mà trẻ nhận được trong quá trình thực hiện. Ngoài ra, phương pháp này còn mang đến con nhiều ưu điểm khác như:

Trẻ sẽ học theo khả năng của chính mình

Khả năng tiếp thu và phát triển của mỗi đứa trẻ là khác nhau. Chính vì vậy, trong quá trình giảng dạy cha mẹ phải quan sát thật kỹ. Ngoài ra, sở thích của trẻ cũng là yếu tố mà bạn cần đặc biệt quan tâm.

Mục tiêu của phương pháp Montessori là giúp trẻ học theo tốc độ và khả năng riêng thông qua việc học một kỹ năng nào đó tới khi thuần thục. Ngoài ra, bé còn được rèn luyện tính tập trung khi làm việc.

Trẻ học được cách tập trung

Kỹ năng tập trung đóng vai trò hết sức cần thiết và là yếu tố quan trọng trong mô hình giáo dục Montessori. Phương pháp này được thiết kế dựa theo cấu trúc bài giảng liền mạch. Điều này giúp quá trình học của trẻ không bị ngắt quãng khi chưa hoàn thành bài học.

Đáp ứng, kết hợp được với nhiều cách học khác nhau

Giáo cụ của chương trình học Montessori đóng vai trò hỗ trợ giúp bài giảng trở nên sinh động và phong phú hơn. Đặc biệt, cha mẹ có thể kết hợp nhiều phương pháp dạy khác nhau để truyền đạt kiến thức cho con như: Tranh ảnh, trò chơi, video, âm thanh,…

*

Rèn luyện kỹ năng sống để trẻ chủ động hơn

Phương pháp Montessori đã tạo điều kiện để trẻ phát triển mọi kỹ năng dựa trên đam mê của mình. Ngay từ những ngày đầu học tập, bé có thể dễ dàng học hỏi, khám phá mọi thứ ở môi trường xung quanh.

Đặc biệt, với Montessori cha mẹ có thể phát hiện sớm năng lực và khả năng của con. Từ đó, tập trung rèn luyện sâu, đánh thức sự tự tin, để trẻ trải nghiệm và tự quyết định nhiều hơn.

Xem thêm: Mua váy elsa ở hà nội chất lượng, giao hàng tận nơi, váy công chúa elsa ở hà nội

Trẻ sẽ trở nên tự lập

Trẻ có thể tự lập sớm là một điều vô cùng cần thiết và quan trọng. Điều này liên hệ mật thiết tới tinh thần, trách nhiệm của trẻ sau này. Vì vậy, phương pháp Montessori đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ nhằm thúc đẩy, kích thích tích tự giác trong trẻ.

Mô hình này sẽ để trẻ tự tiếp xúc trực tiếp với giáo cụ cũng như khuyến khích khả năng tìm tòi, học hỏi và hạn chế tối đa việc can thiệp của giáo viên. Từ đó, giúp trẻ tự lập, có thể tự phục vụ chính bản thân mình.

Mong rằng qua những đặc trưng của phương pháp Montessori trên đây, cha mẹ, người hướng dẫn có thể hiểu rõ hơn cũng như áp dụng một cách hiệu trong quá trình dạy trẻ. Ngoài ra, bạn cũng đừng quên thường xuyên cập nhật những thông tin hữu ích của Monkey để có được những thông tin mới nhất về các chương trình học nhé.

Các mẹ thường liên tục cập nhật các phương pháp giáo dục trẻ để đảm bảo con phát triển tốt nhất về mặt trí tuệ, tâm hồn và thể chất. Trong số đó, phương pháp giáo dục Montessori đặc biệt chiếm nhiều sự quan tâm tìm hiểu của mẹ. Vậy phương pháp Montessori là gì? Dạy con theo phương pháp Montessori có thật sự hiệu quả hơn cách giáo dục truyền thống? Để giải đáp những câu hỏi này, mẹ hãy cùng edison.edu.vn tìm hiểu bài viết sau nhé!

Tham khảo:

Phương pháp Montessori là gì?

Phương pháp giáo dục Montessori được đặt tên theo tên của nhà giáo dục học Maria Montessori. Đây là phương pháp lấy khả năng tự học làm nền tảng cơ sở. Montessori chú trọng khả năng khai thác tiềm năng sẵn có, không áp đặt trẻ, chỉ quan sát đưa ra gợi ý và hỗ trợ khả năng tự phát triển của trẻ vì bản thân mỗi trẻ từ khi sinh ra vốn đã có khả năng tự học tuyệt vời. Phương pháp Montessori cho phép trẻ được tự do phát biểu, tìm hiểu, giao tiếp. Với Montessori, trẻ được giáo dục để trở thành một công dân tự tin, độc lập, tích cực, giao tiếp hiệu quả, có định hướng và trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.

Nếu người lớn áp đặt, định hướng nhiều quá sẽ khiến cho trẻ mất đi khả năng tư duy vốn có do đó cần tạo môi trường, không gian cho trẻ tự trải nghiệm, khám phá, phát huy khả năng tự học. Phương pháp này rất tôn trọng sự phát triển tâm sinh lý tự nhiên của trẻ, cũng như trang bị đầy đủ cho trẻ các kiến thức thực tiễn. Do đó, giáo dục trẻ bằng phương pháp học Montessori giúp xây dựng nền tảng cơ bản cho bé ngay từ những năm đầu đời, đặc biệt là giai đoạn từ 2 đến 6 tuổi.


*

Phương pháp Montessori trong 5 lĩnh vực giáo dục

1. Phương pháp Montessori trong đời sống thực hành

Ở lĩnh vực này, trẻ sẽ được tiếp cận những hoạt động liên quan đến phục vụ bản thân như thay quần áo, buộc dây giày, soạn đồ ăn, soạn tập vở,...). Đồng thời, bé sẽ được dạy cách chăm sóc môi trường sống xung quanh như lau kệ tủ, lau bàn học, tưới cây, trồng cây,...).

Mục tiêu của phương pháp Montessori trong lĩnh vực sinh hoạt hằng ngày là giúp trẻ thực hiện các thói quen sinh hoạt một cách độc lập, bình tĩnh và gọn gàng. Bé biết để tâm đến bản thân và xung quanh nhiều hơn, biết giúp đỡ người khác.

2. Phương pháp Montessori trong rèn luyện giác quan

Các bài học trong phương pháp này giúp bé tăng cường khả năng so sánh, quan sát sự vật hiện tượng, suy luận và đưa ra các kết luận có tính logic thông quan các giáo cụ. Các bài tập sẽ giúp trẻ vận dụng đủ 5 giác quan toàn diện.

>> Tham khảo: Những trò chơi cho bé nâng cao trí thông minh tại nhà

3. Phương pháp Montessori trong ngôn ngữ

Các bài học tăng cường khả năng ngôn ngữ theo phương pháp Montessori thường tập trung vào kỹ năng đọc viết và phản ứng ngôn ngữ cơ bản. Các hoạt động ngôn ngữ thường được ứng dụng là ghép thẻ theo tranh, ghép thẻ thành câu hoàn chỉnh, khuyến khích trẻ tự giới thiệu bản thân, tô chữ để nhận biết mặt chữ,...

4. Phương pháp Montessori trong toán học

Ở lĩnh vực toán học, Montessori giúp bé nhận biết và làm quen với số học là chủ yếu. Thông qua các hoạt động đơn giản như ghép ảnh với số, thực hiện phép tính đố vui đơn giản,... bé sẽ được nâng cao khả năng tư duy logic từ khi còn nhỏ.

>> Tham khảo: Gợi ý cách dạy bé học toán đếm số cực hiệu quả

5. Phương pháp Montessori trong văn hóa và khoa học xã hội

Bé sẽ được cung cấp kiến thức văn hóa, địa lý, khoa học đơn giản thông qua các bài học đơn giản kết hợp giáo cụ trực quan. Montessori khuyến khích giáo viên và phụ huynh cho bé tiếp xúc với thực tế song song với kiến thức giúp em ghi nhớ nhanh qua những trải nghiệm mới mẻ.


*

Nội dung đặc trưng của phương pháp giáo dục Montessori là gì?

1. Giảng dạy theo tốc độ tiếp thu của trẻ

Thay vì phải chạy đua với bài giảng của giáo viên hay những bạn cùng lớp, trẻ được dạy và học theo tốc độ của mình. Bé không phải gồng mình để theo kịp các bạn hay phải chờ để các bạn bắt nhịp với mình. Mỗi bé có khả năng và sở thích khác nhau, có trẻ giỏi toán, có trẻ học ngôn ngữ rất nhanh,... Nhờ vào sự lặp đi lặp lại của phương pháp Montessori, mỗi bé có thể học một kỹ năng nào đó cho đến khi thuần thục nên sẽ không có lỗ hổng kiến thức và việc học phụ đạo lúc này trở nên thừa thãi.

2. Khuyến khích trẻ hoạt động

Vượt ra ngoài các bài giảng lý thuyết, trẻ được hướng dẫn các hoạt động vui chơi và học tập mỗi ngày. Điều này khiến trẻ hứng thú khám phá từng bài giảng khác nhau trong lớp học Montessori. Trẻ còn học được cách tôn trọng lẫn nhau và cùng xây dựng ý thức cộng đồng.

Tham khảo: Dạy bé học nói các con vật

*

3. Rèn luyện tính tự lập, tự học

Bé hình thành tính tự lập và tự học thông qua việc học cách chăm sóc bản thân, đồ dùng và môi trường xung quanh. Phương pháp Montessori hiểu rằng trong mỗi đứa trẻ luôn có động lực tích cực để trở nên tự lập. Tính tự lập rất quan trọng bởi nó liên quan trực tiếp đến lòng tự trọng, năng lực và tinh thần hợp tác của trẻ. Do vậy, lớp học Montessori luôn chú trọng việc hướng dẫn trẻ làm việc một cách độc lập. Trẻ có thể tự tiếp cận giáo cụ trong lớp học nên không phải lúc nào chúng cũng cần đến sự giúp đỡ của người khác để lấy được đồ. Đồ vật, ví dụ như chiếc chổi, được thiết kế vừa vặn cho bé sử dụng và tự do chọn công việc mình thích. Giáo viên cũng được huấn luyện để khuyến khích trẻ tự lập qua việc cho phép trẻ tự phục vụ bản thân ngay khi trẻ có thể.

4. Học về trật tự

Mọi người, kể cả trẻ nhỏ đều thích sự ngăn nắp, trật tự hơn là hỗn loạn bởi mọi thứ vận hành trong một môi trường ngăn nắp dễ dàng hơn. Sự ngăn nắp trật tự giúp trẻ tự lập vì chúng có thể dễ dàng tìm được dụng cụ mình cần mà không cần thông qua sự giúp đỡ.

Mục tiêu mang tính xã hội như giúp trẻ học cách hòa hợp, tôn trọng và hợp tác với nhau là một phần quan trọng của phương pháp giáo dục Montessori. Phải chia sẻ giáo cụ giúp trẻ trở nên kiên nhẫn và biết hợp tác. Dạy trẻ biết tôn trọng mọi người bằng cách đi đứng cẩn thận xung quanh thảm của các bạn khác. Thêm vào đó, phương pháp Montessori còn bao gồm các bài học về ứng xử và tác phong lịch sự mà nhờ đó trẻ được học các kỹ năng xã hội cần thiết như chào hỏi và giới thiệu mọi người, hỏi xin một thứ gì đó đúng cách, cách hành xử lịch sự trong những việc nhỏ như hắt xì hơi, ho hoặc ngáp.

Tham khảo: Cách dạy bé tập nói hiệu quả

5. Chú trọng thực hành

Một trong những lợi ích lớn nhất của phương pháp Montessori là được học cả lý thuyết lẫn thực hành. Bên cạnh những lý thuyết về ngôn ngữ, toán, văn hóa, các bé cũng được hướng dẫn ứng dụng những điều được học. vào cuộc sống thường ngày.


*

Ưu điểm phương pháp Montessori và phương pháp giáo dục truyền thống

Rất nhiều mẹ sẽ đặt câu hỏi là ” Phương pháp Montessori khác gì với phương pháp Giáo dục truyền thống?”. Có rất nhiều yếu tố để tạo nên sự khác biệt ở phương pháp Montessori như:

Lấy nhu cầu của trẻ làm trung tâm

Các lớp học Montessori được xây dựng và bổ sung những yếu tố mà phương pháp giáo dục truyền thống còn thiếu sót. Phương pháp Montessori bao gồm các bài học và hoạt động được tổ chức dựa trên nhu cầu của trẻ, trong khi phương pháp truyền thống thường chỉ chú trọng các bài học và hoạt động hỗ trợ cho bài giảng.

Khuyến khích trẻ hoạt động

Nguyên tắc xây dựng bài học Montessori là thực hành. Trẻ được khuyến khích tự khám phá thông tin. Trong khi đó, phương pháp truyền thống truyền tải kiến thức đến trẻ một cách thụ động, trẻ phải ghi nhớ và làm bài kiểm tra.

Vai trò của giáo viên

Giáo viên Montessori đóng vai trò là người hướng dẫn và tư vấn trên cơ sở từng bé một. Mỗi bé sẽ được các cô hướng dẫn học tập riêng dựa trên nhu cầu và năng lực của bản thân. Ngược lại, giáo dục truyền thống truyền đạt cùng một lượng kiến thức với cùng tốc độ đến một tập thể các bé mà không cần quan tâm khả năng phát triển của từng em là như thế nào.

Nhóm tuổi và chia lớp

Trong các trường học Montessori, các cấp độ được chia rất linh hoạt và xác định bởi phạm vi phát triển của trẻ em, thường được chia theo 0-3, 3-6, 6-9, 9-12, 12-15 và 15-18 tuổi. Trong các trường học truyền thống, cấp lớp không linh hoạt và được xác định nghiêm ngặt theo độ tuổi nhất định.

Giáo trình tương ứng

Giáo trình Montessori thường được nghiên cứu mở rộng để đáp ứng nhu cầu của trẻ. Giáo trình truyền thống được thiết kế cố định và có những môn không phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Trẻ được khuyến khích tăng tốc

Phương pháp Montessori khuyến khích trẻ học tập theo tốc độ cá nhân và được vinh danh khi đạt thành tích cao. Các lớp học truyền thống thường mong muốn các bé học tập cùng một tốc độ với nhau.

Sự đánh giá đối với trẻ

Giáo viên đánh giá trẻ xuất phát từ các thành tích đạt được của bé. Trong các lớp học truyền thống, trẻ thường được đánh giá bởi các yếu tố khách quan bên ngoài.

Tham khảo: Bảng chiều cao cân nặng của trẻ

Yêu thích học tập

Giáo trình Montessori quan tâm việc tạo ra niềm yêu thích học tập ở trẻ. Chương trình giảng dạy truyền thống thường chỉ tập trung vào hiệu suất và điểm kiểm tra tiêu chuẩn. Vì thế, trẻ luôn có cảm giác học đối phó.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp các thông tin cần thiết về phương pháp Montessori để mẹ có thể cân nhắc lựa chọn cho bé. Ngoài ra, mẹ có thể tìm hiểu thêm các thông tin khác tại chuyên mục Bé tập đi hoặc gửi câu hỏi về Góc chuyên gia.

Nguồn tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Montessori_education

https://www.rasmussen.edu/degrees/education/blog/pros_cons_montessori_education/